Het politieke woord van de week #17 – Liegen
Alle mensen liegen. Nathalie is een mens. Dus Nathalie liegt. De mogelijkheid om te liegen, gekoppeld aan ons ver ontwikkelde spraakvermogen, is een van de manieren waarop de mens zich onderscheidt van andere diersoorten. Heeft u een hond? Dan weet u dat die soms een poging doet te liegen, maar daarin niet echt slaagt. Wij mensen vaak wel. Dus ook Nathalie van Berkel, de politicus. En Natalie Righton, de Volkskrantjournalist.
Als een politicus liegt, is de kans groot dat die leugen op een dag ontmaskerd wordt. De pers is er onder andere voor ‘waarheidsvinding’, dus maak uw borst maar nat als u bijvoorbeeld heeft gelogen dat u bij Poetin in de datsja hebt gelogeerd. Natalie Righton ging net zo lang door Halbe Zijlstra met zijn onwaarheid te confronteren, totdat hij eindelijk, vermoeid na een buitenlandreis en nog net niet snikkend, aan de journalist toegaf te hebben gelogen.
Vaak voelt de leugenaar zich opgelucht als hij of zij door de mand is gevallen. Wie niet liegt, zo luidt het wijze gezegde, hoeft niets te onthouden. Wie de leugen hoog wil houden, moet voortdurend alert zijn en het verzonnen verhaal desnoods midden in de nacht kunnen opdreunen. Dat is vermoeiend en dus kiezen de meesten van ons ervoor om met zo min mogelijk leugens het leven door te komen.
Tussen aanhalingstekens
De politicus Mark Rutte loog regelmatig, maar kwam daar als premier tijdens debatten in de Tweede Kamer uiteindelijk altijd mee weg. Iemand als Halbe Zijlstra daarentegen moest aftreden (al denkt hij zelf mogelijk weer geheel gerehabiliteerd te zijn). Het jongste slachtoffer van een ‘leugen’ heet dus Nathalie van Berkel, de D66-politicus die was voorgedragen als staatssecretaris van Financiën. Ja, leugen staat hier tussen aanhalingstekens.
Het cv van Van Berkel op LinkedIn bleek niet te kloppen. Het blad EW schreef hierover terecht: ‘De kwestie roept de vraag op of iemands cv op LinkedIn een officieel document is, waarop alle persoonlijke informatie tot in de puntjes moet kloppen.’ Als ergens mensen zich anders of beter voordoen dan zij zijn, dan waarschijnlijk juist op social media. Van Berkels onjuiste informatie werd pas een probleem toen haar aangepaste versie óók onwaarheden bevatte.
Nathalie van Berkel had op dat moment beter even contact kunnen opnemen met Halbe Zijlstra om hem te vragen hoe Natalie Righton destijds haar journalistieke tanden in haar onderwerp had gezet. De vaak giftige wederzijdse omstrengeling waarin pers en politiek zich kunnen bevinden, kan immers slachtoffers eisen, zowel aan de politieke kant (zoals Zijlstra) als aan de journalistieke kant (NRC’s Hugo Logtenberg).
Nationale geschiedenis
Bijna 20 jaar geleden stapte Ayaan Hirsi Ali op als Kamerlid van de VVD. Zij zou hebben ‘gesjoemeld’ tijdens haar asielprocedure. Tijdens een majestueuze persconferentie in Nieuwspoort liet de in weergaloos wit geklede Somalische Nederlandse haar witte partijgenoten en de pers alle hoeken van de zaal zien, hield het hoofd opgeheven, en verruilde Nederland voor de Verenigde Staten.
Een foto van die persconferentie is opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum. Ayaan Hirsi Ali schreef nationale geschiedenis, op kunstzinnige wijze. Misschien kan Nathalie van Berkel iets vergelijkbaar vlammends doen. Of zij gaat naar het tv-programma Buitenhof.
Dat werd trouwens ooit gepresenteerd door Natalie Righton. Een paar maandjes slechts. ‘Ik had het er niet zo naar mijn zin.’ Goh?
Kees Broere