Het politieke woord van de week #15 – Vrijheidsbijdrage
Oorlog is het beste wat een land kan overkomen. Nee, natuurlijk wordt dit geen pleidooi voor agressie. In dat geval had de zin geluid: ‘Oorlog is het beste wat een land kan ondernemen.’ Maar de agressor, of die nu Nazi-Duitsland onder Hitler of Russische Federatie onder Poetin heet, zal uiteindelijk altijd de verliezer blijken. De Chinese wijsheid luidt niet voor niets dat het er bij een oorlog om gaat te winnen zonder strijd.
En nee, natuurlijk is de openingszin niet van toepassing op de bevolking van een land dat wordt aangevallen. In dat geval had er gestaan: ‘Oorlog is het beste wat een mens kan overkomen.’ De hevigste oorlog die de wereld momenteel kent, die van Rusland tegen Oekraïne, brengt als altijd onnoemelijk veel leed, pijn en verdriet met zich mee. De meeste Nederlanders tussen de 0 en 80 jaar hebben hiervan, gelukkig of niet, geen enkel benul.
Oorlog is het beste wat een land kan overkomen, als het gaat om de uitwerking van het gezegde ‘Van de nood een deugd maken.’ Oekraïne biedt daarvan talloze voorbeelden. Het land heeft inmiddels de beste krijgsmacht van Europa, maar toont zich door de oorlog die het niet wilde bijzonder innovatief op veel andere terreinen, van infrastructuur tot diplomatie en ook kunst en cultuur. Oekraïne is de grote vernieuwer. Ook van de betekenis van het woord ‘samenleving’.
De eigen defensie
Is de Haagse politiek zich van een en ander voldoende bewust? Mmwahh. Onder de kabinetten-Rutte en -Schoof gold toch vooral dat Rusland de oorlog tegen Oekraïne niet mag winnen – wat heel anders is dan dat Rusland de oorlog zou moeten verliezen. Met het aanstaande minderheidskabinet-Rutte moet blijken of hierover inmiddels echt anders wordt gedacht. Feit is uiteraard wel, zo blijkt uit het regeerakkoord, dat de éígen defensie serieuzer dan ooit wordt genomen.
In dat licht staat ook het tot vóór de verkiezingscampagne ongebruikte woord ‘vrijheidsbijdrage’. Het komt uit de taalkoker van Henri Bontenbal, wiens handtekening namens het CDA is gezet onder Aan de slag, het regeerakkoord met D66 en VVD. De verwoording van het politieke idee van Bontenbal heeft inmiddels letterlijk het parlement bereikt, zo bleek deze week tijdens het debat in de Tweede Kamer.
Kosten
Wat daarbij ook bleek, is dat vrijwel alle partijen bij het woord vrijheidsbijdrage helemaal niet meer denken aan bijvoorbeeld de heldhaftige opofferingen die de bevolking van Oekraïne zich elke dag en ijskoude nacht getroost door ook voor de verdediging van ónze vrijheid deze oorlog te voeren. Nee, de Nederlandse politiek denkt bij vrijheidsbijdrage: Wat moet dat kosten, en hoeveel van mijn kiezers kan ik hiermee kwijtraken?
Ja, de vrijheidsbijdrage is een vorm van belasting en iets dat ons als burgers extra geld zal gaan kosten. Dit zal hopelijk gebeuren naar draagkracht en liefst natuurlijk ook door vermogen meer te belasten. En ja, daar komt bij dat het extra geld voor de verdediging van Nederland moet komen uit bezuinigingen op met name de gezondheidszorg, dat fenomeen dat bijdraagt aan het topniveau van welvaart dat wij achter de dijken kennen.
Zowel politiek links als rechts klinken nu al tamelijk luidkeels de bezwaren tegen meer belasting en minder zorg, – al is in het laatste geval sprake van ‘minder meer’ zorg. Heel begrijpelijk allemaal. Tot de dijken breken.
Kees Broere