Kennisbank

Het politieke woord van de week #13 – Bende

Nee, hij had er geen zin in. Net als andere fractieleiders zou Geert Wilders een uitnodiging krijgen om koffie te komen drinken met informateur Rianne Letschert en de leiders van D66, CDA en VVD. Het trio onderzocht welke positie andere partijen in denken te gaan nemen ten opzichte van het minderheidskabinet in wording. Daar hoorde dus een fatsoenlijke uitnodiging bij. Maar PVV-voorman Wilders zei geen trek te hebben in “de bende van Jetten”.

Korte tijd daarna bleek dat een deel van zijn fractie geen trek meer had in Wilders zelf. Het opstappen van zeven PVV-parlementsleden heeft zo op een eigen manier voor een bende gezorgd. Voor ’troep’ dus. En misschien is dat ook wel de juiste omschrijving voor een politicus die al in 2014 een bierkelderoptreden gaf met de vraag of mensen behoefte hadden aan etnische zuivering (“Wilt u meer of minder Marokkanen?”).

De PVV en onderbuikoprispingen vormen een stevig duo. Nu de partij na de scheuring zich vol op de oppositie moet richten, is ook oud-Kamervoorzitter Martin Bosma weer zijn vertrouwd-verderfelijke zelf met zijn opmerking, tijdens een recent commissiedebat in de Tweede Kamer, dat “we bezig zijn onze cultuur te verliezen in Nederland”, natuurlijk onder meer vanwege vermeende linkse woke-fanatici en zogeheten migranten.

Rood vlees
Dat weten we nu allemaal wel, zou je denken. Het verbale gedrag van politici als Martin Bosma en Geert Wilders heeft al meer dan genoeg aandacht gekregen. Maar nee, veel media trapten er opnieuw in. Wilders slingerde met het woord “bende” een stuk rood vlees de debatvloer op en nog dagen erna waren er journalisten van met name radio en televisie die hierop kauwden. Dat is sneu. Maar hij flikte het toch maar weer.

Als de term “de bende van Jetten” zal beklijven, doet D66-voorman Rob Jetten er waarschijnlijk het beste aan om deze tot een geuzenbenaming te maken. Als hij de jongste premier ooit van Nederland wordt, en die kans is nog steeds heel groot, dan kan het woord “bende” hem ook dienen om iets fris en fruitigs, iets jongensachtig energieks en iets van beschaafd eenentwintigste-eeuwse Sturm und Drang uit te stralen.

Het tij mee
Een Gideonsbende, zo zou het ook omschreven kunnen worden, een kleine maar vastberaden groep van dappere strijders. De bijbelse connotatie is mooi meegenomen voor coalitiegenoot Henri Bontenbal, en de ondernemingslust van de bende zal ongetwijfeld VVD-leider Dilan Yesilgöz aanspreken. Waarmee ‘Gideon Jetten’ vooralsnog het tij mee heeft. De D66-premier kan hiervan dan maar beter snel gebruik maken, want de volgende Gideonsbende dient zich aan.

Dat is namelijk de partij van Gideon van Meijeren en voorvrouw Lidewij de Vos, oftewel Forum voor Democratie (FvD). Uit de peilingen bleek al dat de kiezer na de laatste landelijke verkiezingen alleen nog maar minder, minder vertrouwen in de PVV heeft. In plaats daarvan zoekt de radicaalrechtse burger van Nederland zijn heil bij FvD. De komende gemeenteraadsverkiezingen zullen laten zien hoe stevig die wissel is.

Een wederopstanding van Forum voor Democratie zal bij veel mensen mogelijk ook gevoelens van Sturm und Drang oproepen. Over het beschavingsgehalte hiervan valt echter flink te twisten. Wat bij de een vooral tot opgewekte gedachten over een vrolijke bende zal leiden, zal de ander eerder aan een smerige bende doen denken. De kiezer zal zich laten horen.

 

Kees Broere