Boekrecensie | De superkrachten van de EU en de overtuiging van groen verschil
Hoe werkt Europese politiek écht? En kan de Europese Unie een doorslaggevende rol spelen in het oplossen van de klimaatcrisis? In De Groene Supermacht neemt Diederik Samsom de lezer mee achter de schermen van de Europese Green Deal, het omvangrijke pakket aan klimaatmaatregelen dat de EU richting een duurzame economie moet sturen. Als voormalig kabinetschef van Eurocommissaris Frans Timmermans en mede-architect van het EU-milieubeleid geeft Samsom een uniek inkijkje in de Europese onderhandelingen, duurzame transitiekansen en zijn persoonlijke overtuigingen. Wat dit boek bijzonder maakt, is de voortdurende afwisseling tussen drie perspectieven.
Europese politiek van binnenuit
Ten eerste biedt Samsom een zeldzaam inkijkje in de politieke processen van de Europese Unie. Hij beschrijft hoe onderhandelingen tussen lidstaten, Europarlementariërs en de Europese Commissie tot stand komen – inclusief de compromissen, strategieën en soms verrassende diplomatie die nodig zijn om klimaatwetgeving door te voeren. Daarmee laat hij zien hoe Europese besluitvorming werkt, waar die vastloopt en hoe politieke coalities toch kunnen worden gesmeed. Voor professionals in public affairs is dit misschien wel het meest leerzame element: Samsom toont hoe ideeën, macht en belangen in Brussel samenkomen én hoe politieke timing en overtuigingskracht net zo belangrijk zijn als inhoudelijke argumenten.
Kennis over de duurzame transitie
Daarnaast is het boek ook een kennisbron over de mogelijkheden van duurzaamheid, klimaatadaptatie en circulariteit. Samsom laat zien hoe technologische ontwikkelingen – van zon en wind tot batterijen en groene waterstof – de energietransitie versnellen en economische kansen creëren. Volgens hem kan een combinatie van innovatie, investeringen en slimme wetgeving de wereld daadwerkelijk richting een fossielvrije toekomst bewegen. Hoewel de cijfers je als lezer af en toe om de oren vliegen, spreekt het vertrouwen in en overtuiging van de mogelijkheden van groene kansen er luid en duidelijk doorheen. Het boek fungeert daarmee deels als een optimistisch pleidooi voor de energietransitie: de duurzame economie is niet alleen noodzakelijk, maar volgens Samsom ook haalbaar en economisch aantrekkelijk.
Een persoonlijk politiek verhaal
Tegelijkertijd is De Groene Supermacht ook een persoonlijk boek. Samsom beschrijft zijn eigen rol in het Europese klimaatbeleid, inclusief twijfels, mislukkingen en politieke lessen. Juist die persoonlijke reflecties geven het verhaal geloofwaardigheid: Samsom schrijft geen droog rapport over ambtelijk beleid, maar biedt de politieke getuigenis van iemand die midden in de Brusselse machine heeft gestaan. Die combinatie van analyse, kennisdeling en persoonlijke ambitie maakt het boek zowel informatief als inspirerend.
Voor iedereen die geïnteresseerd is in Europese politiek, klimaatbeleid of de energietransitie biedt De Groene Supermacht daarom een waardevol perspectief. Het boek laat zien dat de Europese Unie, ondanks haar traagheid en complexiteit, een cruciale speler kan zijn in de wereldwijde klimaatopgave. En misschien nog belangrijker: Samsom laat zien dat politieke verandering, hoe langzaam soms ook, uiteindelijk het resultaat is van vasthoudendheid, samenwerking en een lange adem.
Bente van Oort
Groene Supermacht
Diederik Samsom
De Correspondent, Amsterdam 2025
232 pagina’s, €22,00
ISBN 9789493254725